मुख्य सामग्री पर जाएं
GK24

दिसंबर 2026 के महत्वपूर्ण दिवस

दिसंबर 2026 में 37 ऐसे दिवस हैं जिन पर परीक्षाओं में प्रश्न आते हैं: 25 अंतरराष्ट्रीय और 12 राष्ट्रीय। हर तारीख के साथ एक पंक्ति का तथ्य और वह आधिकारिक स्रोत दिया है जिससे उसे जांचा गया।

तारीखवारमहत्वपूर्ण दिवस
1 दिसंबरमंगलवारविश्व एड्स दिवस
2 दिसंबरबुधवारदासता उन्मूलन का अंतरराष्ट्रीय दिवस · विश्व भविष्य दिवस · राष्ट्रीय प्रदूषण नियंत्रण दिवस
3 दिसंबरगुरुवारअंतरराष्ट्रीय दिव्यांगजन दिवस
4 दिसंबरशुक्रवारएकतरफा दमनकारी उपायों के विरुद्ध अंतरराष्ट्रीय दिवस · अंतरराष्ट्रीय बैंक दिवस · नौसेना दिवस
5 दिसंबरशनिवारआर्थिक और सामाजिक विकास के लिए अंतरराष्ट्रीय स्वयंसेवक दिवस · विश्व मृदा दिवस
6 दिसंबररविवारमहापरिनिर्वाण दिवस
7 दिसंबरसोमवारअंतरराष्ट्रीय नागरिक उड्डयन दिवस · सशस्त्र सेना झंडा दिवस
9 दिसंबरबुधवारअंतरराष्ट्रीय भ्रष्टाचार-विरोधी दिवस · नरसंहार अपराध के पीड़ितों की स्मृति व गरिमा और इस अपराध की रोकथाम का अंतरराष्ट्रीय दिवस
10 दिसंबरगुरुवारमानवाधिकार दिवस
11 दिसंबरशुक्रवारअंतरराष्ट्रीय पर्वत दिवस
12 दिसंबरशनिवारअंतरराष्ट्रीय तटस्थता दिवस · अंतरराष्ट्रीय सार्वभौमिक स्वास्थ्य कवरेज दिवस
14 दिसंबरसोमवारसभी रूपों में उपनिवेशवाद के विरुद्ध अंतरराष्ट्रीय दिवस · राष्ट्रीय ऊर्जा संरक्षण दिवस
15 दिसंबरमंगलवारविश्व तुर्किक भाषा परिवार दिवस
16 दिसंबरबुधवारविजय दिवस
18 दिसंबरशुक्रवारअरबी भाषा दिवस · अंतरराष्ट्रीय प्रवासी दिवस · अल्पसंख्यक अधिकार दिवस
19 दिसंबरशनिवारलापता व्यक्तियों को खोजने वाली महिलाओं के सम्मान का अंतरराष्ट्रीय दिवस
20 दिसंबररविवारअंतरराष्ट्रीय मानव एकजुटता दिवस
21 दिसंबरसोमवारविश्व बास्केटबॉल दिवस · विश्व ध्यान दिवस
22 दिसंबरमंगलवारराष्ट्रीय गणित दिवस
23 दिसंबरबुधवारराष्ट्रीय किसान दिवस (किसान दिवस)
24 दिसंबरगुरुवारअंतरराष्ट्रीय साइबर अपराध-विरोधी दिवस · राष्ट्रीय उपभोक्ता दिवस
25 दिसंबरशुक्रवारसुशासन दिवस
26 दिसंबरशनिवारवीर बाल दिवस
27 दिसंबररविवारअंतरराष्ट्रीय महामारी तैयारी दिवस

(मंगलवार)

  • विश्व एड्स दिवस

    1988 में शुरू हुआ विश्व एड्स दिवस वैश्विक स्वास्थ्य के लिए मनाया जाने वाला पहला अंतरराष्ट्रीय दिवस था।

    स्रोत: unaids.org

(बुधवार)

  • दासता उन्मूलन का अंतरराष्ट्रीय दिवस

    2 दिसंबर 1949 को संयुक्त राष्ट्र ने मानव तस्करी दमन संबंधी अभिसमय (प्रस्ताव 317(IV)) अपनाया था; यह दिवस उसी की याद में है।

    स्रोत: un.org

  • विश्व भविष्य दिवस

    दूरदर्शिता और भविष्य की तैयारी को बढ़ावा देने के लिए यूनेस्को की 41वीं महासभा ने सर्वसम्मति से 2 दिसंबर को यह दिवस अपनाया।

    स्रोत: unesco.org

  • राष्ट्रीय प्रदूषण नियंत्रण दिवसराष्ट्रीय

    2-3 दिसंबर 1984 की रात मिथाइल आइसोसाइनेट गैस से हुई भोपाल गैस त्रासदी के पीड़ितों की याद में मनाया जाता है।

    स्रोत: envt.kerala.gov.in

(गुरुवार)

  • अंतरराष्ट्रीय दिव्यांगजन दिवस

    दिव्यांगजनों के अधिकारों और कल्याण को बढ़ावा देने के लिए संयुक्त राष्ट्र महासभा ने 1992 में प्रस्ताव 47/3 से यह दिवस घोषित किया।

    स्रोत: un.org

(शुक्रवार)

  • एकतरफा दमनकारी उपायों के विरुद्ध अंतरराष्ट्रीय दिवस

    प्रतिबंध जैसे एकतरफा दमनकारी उपायों के दुष्प्रभावों पर ध्यान दिलाने के लिए संयुक्त राष्ट्र महासभा ने जून 2025 में यह दिवस घोषित किया।

    स्रोत: un.org

  • अंतरराष्ट्रीय बैंक दिवस

    सतत विकास के वित्तपोषण में विकास बैंकों की भूमिका को मान्यता देते हुए संयुक्त राष्ट्र ने 19 दिसंबर 2019 को प्रस्ताव 74/245 से यह दिवस घोषित किया।

    स्रोत: un.org

  • नौसेना दिवसराष्ट्रीय

    1971 के भारत-पाक युद्ध में 4 दिसंबर को भारतीय नौसेना ने कराची बंदरगाह पर मिसाइल हमला किया था; यह दिवस उसी की याद में है।

    स्रोत: pib.gov.in

(शनिवार)

  • आर्थिक और सामाजिक विकास के लिए अंतरराष्ट्रीय स्वयंसेवक दिवस

    स्वयंसेवकों को सम्मान देने और स्वयंसेवा को बढ़ावा देने के लिए संयुक्त राष्ट्र महासभा ने 1985 में यह दिवस घोषित किया।

    स्रोत: un.org

  • विश्व मृदा दिवस

    FAO और संयुक्त राष्ट्र महासभा के समर्थन से थाईलैंड के नेतृत्व में यह 2014 में आधिकारिक अंतरराष्ट्रीय दिवस बना।

    स्रोत: fao.org

(रविवार)

  • महापरिनिर्वाण दिवसराष्ट्रीय

    भारतीय संविधान के मुख्य शिल्पकार भारत रत्न डॉ. भीमराव आंबेडकर की पुण्यतिथि पर मनाया जाता है।

    स्रोत: pib.gov.in

(सोमवार)

  • अंतरराष्ट्रीय नागरिक उड्डयन दिवस

    7 दिसंबर 1944 को शिकागो अभिसमय पर हस्ताक्षर की याद में; संयुक्त राष्ट्र ने 1996 में प्रस्ताव 51/33 से इसे मान्यता दी।

    स्रोत: un.org

  • सशस्त्र सेना झंडा दिवसराष्ट्रीय

    सैनिकों और शहीदों के सम्मान में 1949 से मनाया जा रहा है; लोग पूर्व सैनिकों के कल्याण के लिए सशस्त्र सेना झंडा दिवस कोष में योगदान देते हैं।

    स्रोत: pib.gov.in

(बुधवार)

  • अंतरराष्ट्रीय भ्रष्टाचार-विरोधी दिवस

    2003 में संयुक्त राष्ट्र ने भ्रष्टाचार विरोधी अभिसमय (प्रस्ताव 58/4) अपनाते समय यह दिवस तय किया; इसका सचिवालय UNODC है।

    स्रोत: un.org

  • नरसंहार अपराध के पीड़ितों की स्मृति व गरिमा और इस अपराध की रोकथाम का अंतरराष्ट्रीय दिवस

    29 सितंबर 2015 के संयुक्त राष्ट्र प्रस्ताव 69/323 से स्थापित; 9 दिसंबर 1948 के नरसंहार अभिसमय की वर्षगांठ भी इसी दिन है।

    स्रोत: un.org

(गुरुवार)

  • मानवाधिकार दिवस

    10 दिसंबर 1948 को पेरिस में संयुक्त राष्ट्र महासभा द्वारा घोषित मानवाधिकारों की सार्वभौमिक घोषणा की याद में मनाया जाता है।

    स्रोत: un.org

(शुक्रवार)

  • अंतरराष्ट्रीय पर्वत दिवस

    संयुक्त राष्ट्र महासभा द्वारा घोषित यह दिवस 2003 से हर साल मनाया जा रहा है; इसका समन्वय FAO करता है।

    स्रोत: fao.org

(शनिवार)

  • अंतरराष्ट्रीय तटस्थता दिवस

    तुर्कमेनिस्तान के प्रस्ताव पर 2 फरवरी 2017 को संयुक्त राष्ट्र प्रस्ताव 71/275 से घोषित; तुर्कमेनिस्तान 12 दिसंबर 1995 से स्थायी तटस्थ देश है।

    स्रोत: un.org

  • अंतरराष्ट्रीय सार्वभौमिक स्वास्थ्य कवरेज दिवस

    12 दिसंबर 2012 को संयुक्त राष्ट्र ने सार्वभौमिक स्वास्थ्य कवरेज का समर्थन किया; 2017 में प्रस्ताव 72/138 से इसे संयुक्त राष्ट्र दिवस घोषित किया गया।

    स्रोत: un.org

(सोमवार)

  • सभी रूपों में उपनिवेशवाद के विरुद्ध अंतरराष्ट्रीय दिवस

    2025 में संयुक्त राष्ट्र प्रस्ताव 80/106 से स्थापित; यह औपनिवेशिक देशों को स्वतंत्रता देने संबंधी घोषणा (प्रस्ताव 1514 (XV)) की याद दिलाता है।

    स्रोत: un.org

  • राष्ट्रीय ऊर्जा संरक्षण दिवसराष्ट्रीय

    1991 में शुरू हुआ यह दिवस विद्युत मंत्रालय के ऊर्जा दक्षता ब्यूरो (BEE) के नेतृत्व में मनाया जाता है; इस दिन राष्ट्रीय ऊर्जा संरक्षण पुरस्कार दिए जाते हैं।

    स्रोत: pib.gov.in

(मंगलवार)

  • विश्व तुर्किक भाषा परिवार दिवस

    यूनेस्को द्वारा घोषित यह दिवस संयुक्त राष्ट्र के अंतरराष्ट्रीय दिवसों की सूची में है; यह यूनेस्को महासभा दस्तावेज़ 43 C/57 के तहत तय हुआ।

    स्रोत: un.org

(बुधवार)

  • विजय दिवसराष्ट्रीय

    1971 के युद्ध में भारत की जीत की याद में; केवल 13 दिनों के युद्ध के बाद पाकिस्तानी सेना ने आत्मसमर्पण किया और बांग्लादेश बना।

    स्रोत: pib.gov.in

(शुक्रवार)

  • अरबी भाषा दिवस

    2012 से मनाया जा रहा है; 1973 में इसी दिन संयुक्त राष्ट्र महासभा ने अरबी को संयुक्त राष्ट्र की छठी आधिकारिक भाषा बनाया था।

    स्रोत: un.org

  • अंतरराष्ट्रीय प्रवासी दिवस

    4 दिसंबर 2000 को प्रस्ताव 55/93 से घोषित; 18 दिसंबर 1990 को संयुक्त राष्ट्र ने प्रवासी श्रमिकों के अधिकारों पर अभिसमय अपनाया था।

    स्रोत: un.org

  • अल्पसंख्यक अधिकार दिवसराष्ट्रीय

    18 दिसंबर 1992 को संयुक्त राष्ट्र ने अल्पसंख्यकों से जुड़े व्यक्तियों के अधिकारों पर घोषणापत्र अपनाया था; यह दिवस उसी की याद में है।

    स्रोत: pib.gov.in

(शनिवार)

  • लापता व्यक्तियों को खोजने वाली महिलाओं के सम्मान का अंतरराष्ट्रीय दिवस

    31 अगस्त 2026 को अपनाए गए संयुक्त राष्ट्र प्रस्ताव 80/301 से घोषित; यह लापता लोगों को खोजने वाली महिलाओं को सम्मान देता है।

    स्रोत: documents.un.org

(रविवार)

  • अंतरराष्ट्रीय मानव एकजुटता दिवस

    एकजुटता को मूलभूत सार्वभौमिक मूल्य मानते हुए संयुक्त राष्ट्र महासभा ने 2005 में प्रस्ताव 60/209 से यह दिवस घोषित किया।

    स्रोत: un.org

(सोमवार)

  • विश्व बास्केटबॉल दिवस

    संयुक्त राष्ट्र महासभा ने 25 अगस्त 2023 को प्रस्ताव 77/324 द्वारा यह दिवस घोषित किया।

    स्रोत: un.org

  • विश्व ध्यान दिवस

    6 दिसंबर 2024 को संयुक्त राष्ट्र प्रस्ताव 79/137 से घोषित; इस प्रस्ताव का नेतृत्व करने वाले मुख्य देशों के समूह में भारत शामिल था।

    स्रोत: documents.un.org

(मंगलवार)

  • राष्ट्रीय गणित दिवसराष्ट्रीय

    श्रीनिवास रामानुजन (जन्म 22 दिसंबर 1887) की जयंती; भारत सरकार ने दिसंबर 2011 में यह दिवस घोषित किया।

    स्रोत: static.pib.gov.in

(बुधवार)

  • राष्ट्रीय किसान दिवस (किसान दिवस)राष्ट्रीय

    भारत के पाँचवें प्रधानमंत्री और किसानों के हितैषी चौधरी चरण सिंह की जयंती पर मनाया जाता है।

    स्रोत: pib.gov.in

(गुरुवार)

  • अंतरराष्ट्रीय साइबर अपराध-विरोधी दिवस

    24 दिसंबर 2024 को संयुक्त राष्ट्र साइबर अपराध अभिसमय के साथ अपनाए गए प्रस्ताव 79/243 से यह दिवस घोषित हुआ।

    स्रोत: documents.un.org

  • राष्ट्रीय उपभोक्ता दिवसराष्ट्रीय

    उपभोक्ता संरक्षण अधिनियम, 1986 को इसी दिन राष्ट्रपति की स्वीकृति मिली थी; बाद में इसकी जगह 2019 का अधिनियम आया।

    स्रोत: pib.gov.in

(शुक्रवार)

  • सुशासन दिवसराष्ट्रीय

    पूर्व प्रधानमंत्री अटल बिहारी वाजपेयी की जयंती; यह जवाबदेह, पारदर्शी और नागरिक-केंद्रित शासन को बढ़ावा देता है।

    स्रोत: pib.gov.in

(शनिवार)

  • वीर बाल दिवसराष्ट्रीय

    गुरु गोबिंद सिंह जी के पुत्रों साहिबज़ादा ज़ोरावर सिंह और साहिबज़ादा फ़तेह सिंह की शहादत की याद में; प्रधानमंत्री ने 2022 में इसकी घोषणा की।

    स्रोत: pib.gov.in

(रविवार)

  • अंतरराष्ट्रीय महामारी तैयारी दिवस

    महामारियों की रोकथाम, तैयारी और साझेदारी पर ज़ोर देने के लिए 7 दिसंबर 2020 के संयुक्त राष्ट्र प्रस्ताव 75/27 से घोषित।

    स्रोत: documents.un.org

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

दिसंबर 2026 में कितने महत्वपूर्ण दिवस हैं?

इस सूची में दिसंबर 2026 के 37 दिवस हैं: 25 अंतरराष्ट्रीय और 12 राष्ट्रीय। हर दिवस संयुक्त राष्ट्र, उसकी एजेंसियों, भारत सरकार या उस दिवस को चलाने वाली संस्था के आधिकारिक पेज से जांचा गया है।

दिसंबर 2026 में भारत के राष्ट्रीय दिवस कौन-से हैं?

राष्ट्रीय प्रदूषण नियंत्रण दिवस (2 दिसंबर), नौसेना दिवस (4 दिसंबर), महापरिनिर्वाण दिवस (6 दिसंबर), सशस्त्र सेना झंडा दिवस (7 दिसंबर), राष्ट्रीय ऊर्जा संरक्षण दिवस (14 दिसंबर), विजय दिवस (16 दिसंबर), अल्पसंख्यक अधिकार दिवस (18 दिसंबर), राष्ट्रीय गणित दिवस (22 दिसंबर), राष्ट्रीय किसान दिवस (किसान दिवस) (23 दिसंबर), राष्ट्रीय उपभोक्ता दिवस (24 दिसंबर), सुशासन दिवस (25 दिसंबर), वीर बाल दिवस (26 दिसंबर)।

क्या इन दिवसों की थीम भी दी गई है?

नहीं। थीम हर साल बदलती है, इसलिए यह सूची सिर्फ स्थायी तथ्य देती है: किसने घोषित किया, किसकी याद में और कब से। किसी साल की थीम उस दिवस की करेंट अफेयर्स खबर में मिलेगी।